Erkeklik kalıplarını sorgulatan ve çeşitliliği hatırlatan bir gün
Her yıl 19 Kasım’da kutlanan Dünya Erkekler Günü, bu yıl sosyal medyada ve akademik çevrelerde yapılan paylaşımlarla yeni bir tartışmayı yeniden gündeme taşıdı: Erkeklik nedir ve kimler “erkek” olarak kabul edilir?
Geleneksel anlayışın ötesine geçen güncel tartışmalar erkekliğin tek biçimli, katı ve dar bir kategoriden ibaret olmadığını, aksine geniş bir insanî yelpazeyi kapsadığını ortaya koyuyor.
Hegemonik erkeklik normları ile şekillenmiş algı
Sosyal medyada yayılan bir paylaşımda, erkekliğin yalnızca kısa saç, güçlü duruş, sert bakış gibi stereotiplerle tanımlanamayacağı; duygularını bastırmak, ağlamamak, kırılganlığını saklamak zorunda olmanın erkekliğin bir gereği olmadığı vurgulanıyor. Bu görüşe göre erkeklik, toplumun dayattığı duygusuz ve güçlü figürle sınırlı değil; aksine duygularını ifade eden, kendini yeniden tanımlayabilen, gerektiğinde yardım alabilen, kendi kimliğini özgürce kurabilen erkekleri de kapsıyor.
Görsel kaynak: independent.co.uk
Uzmanlar, erkekliğin bu şekilde yeniden ele alınmasının yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumsal sağlık açısından da önemli olduğuna dikkat çekiyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün raporlarına göre, geleneksel erkeklik normları erkeklerin ruh sağlığı desteği alma olasılığını azaltıyor ve intihar oranlarını artıran risk faktörlerini güçlendirebiliyor.
Aynı şekilde, Amerika Psikoloji Derneği, hegemonik erkeklik normlarının erkekleri hem duygusal hem sosyal anlamda dar bir alana sıkıştırdığını belirtirken, erkeklerin duygusal açıklığa, psikolojik yardıma ve kimlik ifadesine yönelik alanların genişletilmesi gerektiğini savunuyor.
Erkek kimdir?
Bugün erkeklik; uzun saçla, renkli bir makyajla, açık bir kırılganlıkla, bir erkeğe duyulan aşkla veya cinsiyet kimliği keşfinin herhangi bir aşamasıyla da ifade edilebiliyor. Cinsel yönelim, cinsiyet kimliği, davranış biçimi ya da dış görünüş fark etmeksizin, kendini erkek hisseden herkes bugünün bir parçası olarak görülüyor. Bu yaklaşım, erkekliğin statik değil; değişen, genişleyen ve bireyin kendisiyle kurduğu ilişki üzerinden şekillenen bir kimlik olduğunu hatırlatıyor.
Görsel kaynak: theguardian.com/europe
Dünya Erkekler Günü kutlama amaçlı olmanın yanında; erkeklerin görünmez yüklerini, bastırılmış duygularını, toplumsal baskılar nedeniyle dile getiremedikleri kırılganlıklarını görünür kılmayı hedefliyor. Toplum bilimcilere göre bugün, erkeklerin duygusal dayanıklılık kadar duygusal açıklıkla da tanımlanabileceğini yeniden hatırlatmak için önemli bir fırsat sunuyor.
Sonuç olarak, Dünya Erkekler Günü erkekliği bir kalıba sokan anlayışı daha kapsayıcı bir zemine taşımayı, erkek olmanın birbirinden çok farklı yolları olduğunu kabul etmeyi ve tüm bu yolların eşit derecede geçerli olduğunu hatırlatmayı amaçlıyor. Erkekliğin tek bir yoldan ibaret olmadığı; herkesin kendi yolunda, kendi kimliğiyle, kendi deneyimleriyle erkek olduğu mesajı bu yılın en güçlü teması olarak öne çıkıyor.
Kaynakça:
American Psychological Association. (2018). Guidelines for psychological practice with boys and men. APA.
@cinsel.yonelim.esitligi. (2025). Dünya Erkekler Günü paylaşımı [Instagram paylaşımı].
Instagram.
