Türkiye’nin en köklü kültür kurumlarından biri olan Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’nda (CSO) planlanan bir konserin iptali, sanat dünyasında geniş yankı uyandırdı.
Brezilyalı countertenor Bruno de Sá, sahne alacağı konserin programdan çıkarıldı ve bu durum sosyal medyada sansür ve ayrımcılık tartışmalarını beraberinde getirdi. İddiaya göre konser, sanatçının “fazla gey göründüğü” gerekçesiyle iptal edildi. Resmî makamlardan konuya ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapılmaması ise eleştirilerin daha da artmasına neden oldu.
Countertenor nedir, neden önemlidir?
Bruno de Sá bir “countertenor” olarak tanınıyor. Countertenor, erkek şarkıcıların doğal olarak daha ince, kadın alto veya mezzo-soprano aralığına yakın bir ses tonunda şarkı söyleyebilmesini ifade eden bir terimdir. Bu ses türü özellikle Barok dönem operalarında önemli bir yer tutar.
Opera tarihinde, toplumsal cinsiyet kalıplarını aşan sesler ve sahne performansları yüzyıllardır sanatın bir parçası olarak kabul ediliyor. Dolayısıyla bir countertenorun sahnede yer alması klasik müzik geleneği açısından olağan bir durum olarak değerlendiriliyor.
Görsel Kaynağı: verbierfestival.com
“Sanatsal Değil, İdeolojik Müdahale” eleştirisi
Konser iptaliyle ilgili paylaşımlarda, kararın estetik ya da sanatsal bir gerekçeden çok ideolojik bir tutumdan kaynaklandığı öne sürüldü. Eleştirilerde, bir sanatçının dış görünüşü ya da kimliği üzerinden programdan çıkarılmasının doğrudan ayrımcılık anlamına geleceği savunuldu. Kamu kaynaklarıyla faaliyet gösteren kültür kurumlarının şeffaf olması gerektiği vurgulanırken böylesi bir kararın açık ve net bir gerekçeyle kamuoyuna duyurulması gerektiği ifade ediliyor.
Kültür politikaları ve özgürlük tartışması
Yaşanan gelişme, Türkiye’de kültür-sanat alanındaki özgürlükler ve kamu kurumlarının karar alma süreçleri üzerine daha geniş bir tartışmayı da tetikledi. Sanat çevreleri, kültürel etkinliklerin ideolojik baskılardan bağımsız olması gerektiğini savunurken, aksi durumun sanatsal üretimi ve ifade özgürlüğünü zedeleyebileceğini dile getiriyor. Henüz resmi makamlar tarafından detaylı bir açıklama yapılmamış olması, iptalin gerekçesine ilişkin soru işaretlerini canlı tutuyor. Konunun önümüzdeki günlerde hem sanat camiasında hem de kamuoyunda tartışılmaya devam etmesi bekleniyor.
Kaynak:
Kapak Görseli: opera-online.com
