24 Haziran 2022’de Yüksek Mahkemenin Roe v. Wade kararını bozarak anayasal olarak ABD’de kürtaj hakkını ortadan kaldırmasının üzerinden üç yıl geçti. Bu süreçte kürtaj tartışmaları yalnızca ABD’nin siyasi gündemini değil; kadın sağlığı, temel haklar ve eyaletlerin yönetim biçimini de derinden etkiledi. Üç yılın sonunda, kürtajın yasaklandığı eyaletlerde yaşanan sağlık krizleri karmaşık bir tablo çizdi.
14 eyalette kürtaj tamamen yasak, diğerlerinde ise kısıtlı
Roe v. Wade kararının bozulmasından sonra ABD’nin yaklaşık 14 eyaletinde kürtaj neredeyse tamamen yasaklandı. Teksas, Alabama ve Oklahoma gibi eyaletlerde, hamileliğin erken dönemlerinde bile kürtaj yapmak ciddi cezalarla karşılanıyor. Bazı eyaletlerde istisnalar bulunsa da uygulamada bu istisnalar dahi çoğu zaman hastanelerde korku ve belirsizlik ortamı nedeniyle kullanılamıyor.
“Güvenli Kürtaj Bir İnsan Hakkıdır”
Tele-sağlık ve ABD’de kürtaj hapları: Direnişin yeni yolu
Tüm bu yasaklara rağmen ABD’de 2024 yılında kürtaj oranları yaklaşık 1,14 milyon ile son yılların en yüksek seviyesine ulaştı. Bu artışın en büyük nedeni, kürtaj haplarının tele-sağlık yoluyla ulaştırılması ve kadınların kürtaj yasaklarının olduğu eyaletlerden hap siparişi vererek evlerinde bu işlemi gerçekleştirmeleri oldu. Guttmacher Enstitüsü’ne göre, ABD’de yapılan kürtajların yaklaşık %25’i artık tele-sağlık yoluyla gerçekleşiyor.
Sağlık hizmetlerinde kriz: ABD’de Kürtaj
ABD’de kürtaj yasakları yalnızca kürtaj erişimini değil, genel kadın sağlığı hizmetlerini de olumsuz etkiledi. Time’ın raporlarına göre birçok kadın doğum uzmanı ve jinekolog, kürtajın yasak olduğu eyaletlerden ayrılarak daha serbest yasaların olduğu eyaletlere taşındı. Bu durum, özellikle düşük gelirli kadınlar için jinekolojik muayene ve doğum gibi temel sağlık hizmetlerine erişimi zorlaştırdı. Bunun yanında bazı eyaletlerde anne ölüm oranlarında artış gözlemlendi.
“Kürtaj Yasal Kalsın”
Seyahat eden kadınların sayısı artıyor
Kürtajın yasak olduğu eyaletlerde yaşayan kadınlar, kürtaj olabilmek için eyaletler arası seyahat etmeye başladı. 2024 yılında yaklaşık 150.000’den fazla kadın başka bir eyalete giderek kürtaj yaptırdı. Teksas, kürtaj için en fazla dışarıya hasta gönderen eyaletlerin başında geliyor.
Toplumun çoğunluğu hâlâ kürtaj hakkını destekliyor
Tüm bu yasaklama çabalarına rağmen ABD’de yapılan son anketler, halkın çoğunluğunun kürtaj hakkını desteklediğini gösteriyor. Navigator Research’ün 2025 verilerine göre Amerikalıların %59’u kürtajın çoğu durumda yasal olması gerektiğini düşünüyor ve %56’sı Roe kararının bozulmasının ülke için kötü olduğunu ifade ediyor.
Roe v. Wade kararının kaldırılmasının üzerinden geçen üç yılda ABD, kürtaj konusunda eyaletler arasında derin bir bölünmeye sahne oldu. Bir tarafta kürtajı tamamen yasaklayan eyaletlerde kadın sağlığı ve temel haklar tehdit altına girerken, diğer tarafta kürtaj hakkını savunan eyaletler tele-sağlık ve finansal destek yoluyla bu hizmeti sağlama çabasında.
Üç yılın sonunda ortaya çıkan en net gerçek ise yasaklamaların kürtaj talebini bitirmediği, yalnızca kadınların sağlık hakkına erişimini zorlaştırdığı gerçeğidir. Kürtaj ortadan kaldırılamaz ancak yasal kürtaj hakkı yasaklanabilir; bu da kadın sağlık hakları açısından büyük bir tehdit teşkil eder.
Kaynakça
Baden, K. (2025, June). Three years post‑Roe: The escalating campaign to make abortion inaccessible nationwide. Guttmacher Institute. Originally published in Ms. Magazine.
Barry-Jester, A. M. (2025, June 24). ‘An exodus of OB-GYNs’: How the Dobbs decision has shaken the reproductive health landscape. TIME.
Carrazana, C. (2025, June 24). The future of federal abortion data collection is unclear. Louisiana Illuminator.
Robinson, L., & James, N. (2025, June 24). Three years since the overturn of Roe v. Wade: Where abortion access stands. Council on Foreign Relations.
Russell, R. (2025, June 23). Three years after the overturning of Roe. Navigator Research.
Somasundaram, P. (2025, June 24). Texans were most likely to cross state lines for abortions in 2024, study finds. The Washington Post.
The Guardian. (2025, June 23). Abortions in the US are on the rise three years after Roe v Wade was overturned. The Guardian.
Westwood, R., & Anderson, S. (2025, June 24). Data analysis: Louisiana abortions soar three years after Roe. WWNO – New Orleans Public Radio.
