Suriye’nin bazı bölgelerinde kadınlara yönelik sosyal yaşamı şekillendiren kurallar, resmi bir yasa niteliği taşımıyor. Ancak toplumsal baskılar ve yerel otoritelerin uygulamalarıyla hayata geçiriliyor. Bu durum, kadınların giyiminden kamusal alandaki varlıklarına kadar pek çok alanda Suriye’deki kadınlar için örtülü denetleme biçiminde kendini gösteriyor.
Suriye’deki geçici İslamcı eğilimli yönetim, Suriye’deki kadınların kamusal plajlarda yalnızca burkini ya da vücudu tamamen kapatan mayo türlerini giymelerini zorunlu kılan bir karar aldı. Turizm Bakanlığı’nın yayımladığı düzenlemenin, “kamusal güvenlik ve genel ahlakı koruma” amacıyla hazırlandığı açıklandı.
Suriye devlet televizyonu Al-İhbariyye el-Suriyye’ye göre, halka açık plaj ve havuzlarda Suriye’deki kadınların yalnızca burkini veya benzeri “mütevazı” mayo giymelerine izin verilecek. Yönetmelikte “plaj dışında mayo ile dolaşmak yasaktır” ifadesi yer aldı. Örtünme kuralının sadece denize girerken değil, tüm kamusal alanda geçerli olduğunu ortaya koyuyor.
Sadece Suriye’deki kadınlar değil, Erkekler de kapsamda
Yeni kurallar sadece kadınlara yönelik olarak düzenlenmedi. Erkeklerin de yüzme alanı dışında göğüsleri açık dolaşmaları yasaklanırken gömlek giymeleri zorunlu hale geldi.
Özel mekânlar dahil değil
Suriye’deki kadınlara yönelik düzenleme, yalnızca kamusal alanlarda geçerli olacak. Dört yıldız ve üzeri oteller, özel plajlar, kulüpler ve kapalı havuzların uygulamaya dahil olmadığı açıklandı.
Zorunluluğun gölgesinde gözetim
Kamu plajlarında kuralların denetlenmesi amacıyla cankurtaranların ve gözetmenlerin görevlendirileceği açıklandı. Yönetmelikte açık bir yaptırım ifadesi yer almadı. Ancak oluşturulan gözetim mekanizması, uygulamanın fiili bir zorunluluk olarak hayata geçeceğini gösteriyor. Bu durum, kararın yalnızca bir “kıyafet önerisi” olmakla kalmıyor. Kadın bedeni üzerinde kurulan kamusal denetimin yeni bir adımı olarak yorumlanıyor.
Suriye’deki kadınlar için “Burkini değil, denetim sorun”
BBC’ye konuşan Şamlı bir kadın yurttaş, “Burkini giymekten rahatsız değiliz. Sorun, devletin bizim yerimize karar vermesi.” diyerek uygulamaya tepki gösterdi. Kadınlar arasında zaten farklı inanç ve yaşam tarzlarına göre giyinme pratiklerinin bulunduğunu hatırlatan kadın yurttaş, “Her kadın kendi sınırını kendi çiziyordu. Şimdi o çizgiyi devlet çekiyor.” ifadelerini kullandı.
Kamusal alanda Suriyedeki kadınlar için bedene müdahale
Kadınların kamusal görünürlüğü, özellikle savaş sonrası İslamcı yapılarla yeniden şekillenen yönetimlerde sıklıkla ahlak, güvenlik ya da mahremiyet gerekçeleriyle sınırlandırılıyor.
Geçici devlet başkanı Ahmed el-Şaraa, geçtiğimiz aylarda Suriye’nin Taliban benzeri bir yapıya dönüşmeyeceğini ve Suriye’deki kadınların haklarının korunacağını taahhüt etmişti. Ancak Mart ayında yayımlanan geçici anayasa taslağında İslam hukukunun yasaların “ana kaynağı” olarak tanımlanması, kadınların özgürlük alanlarının daha da daralabileceğine dair ciddi endişeler yaratıyor.
Kaynak:
