Toplumsal cinsiyet eşitliği üzerine yapılan tartışmalar uzun süredir kadınların karşılaştığı cam tavan metaforu üzerinden şekillendi. Ancak eşitlik mücadelesinde görünürlüğü daha az olan ama bir o kadar önemli bir kavram daha var: Lavanta tavan. Bu kavram, LGBTİ+ bireylerin iş hayatında cinsel yönelimleri veya cinsiyet kimlikleri nedeniyle karşılaştıkları görünmez engelleri tanımlıyor.
Lavanta tavan nedir?
Lavanta tavan, özellikle iş yaşamında LGBTİ+ bireylerin açık kimlikleriyle var olamamalarını, terfi süreçlerinde ayrımcılığa uğramalarını ve iş yerinde dışlanmalarını ifade eder. Kadınların cam tavanı kırma mücadelesine benzer şekilde, LGBTİ+ bireyler de iş dünyasında Lavanta Tavanla karşı karşıyadır. Bu kavramın kökeni, lavantanın LGBTİ+ hareketiyle özdeşleşmiş renginden gelir. Mor, kadın hareketinin sembolüyken, lavanta tonları tarihsel olarak LGBTİ+ topluluğuyla ilişkilendirilmiştir. Dolayısıyla lavanta tavan, kapsayıcılığın önündeki engelleri tanımlayan güçlü bir metafor haline gelmiştir.
Lavanta tavanın iş dünyasındaki görünümleri
Lavanta Tavan, birçok farklı şekilde karşımıza çıkabilir:
● Açık kimlikli yöneticilerin azlığı: LGBTİ+ bireyler, üst düzey pozisyonlara gelebilmek için kimliklerini gizlemek zorunda hissedebiliyor.
● Ayrımcılık ve önyargılar: İşe alım süreçlerinde, terfilerde veya iş yerindeki günlük iletişimde LGBTİ+ kimliğe yönelik olumsuz tutumlar görülebiliyor.
● Kapsayıcı politikaların eksikliği: Çoğu kurumda cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği çeşitliliğini kapsayan resmi politikalar bulunmuyor.
Görsel kaynak: sessizkalma.org
Lavanta tavanı Kırmak
Son yıllarda bazı şirketler ve kurumlar, lavanta tavanı kırmaya yönelik adımlar atmaya başladı:
● Kapsayıcı politikalar: İnsan kaynakları süreçlerinde çeşitlilik ve kapsayıcılığa dair düzenlemeler yapılması.
● Pride desteği: Şirketlerin Pride etkinliklerine katılması ve LGBTİ+ çalışanlarını açıkça desteklemesi.
● Rol modeller: Açık kimlikli üst düzey yöneticilerin varlığı, genç LGBTİ+ çalışanlara ilham veriyor.
● Çalışan ağları: LGBTİ+ çalışanlar için özel dayanışma gruplarının kurulması.
Neden önemli?
Lavanta tavanı kırmak yalnızca bireyler için değil, kurumlar için de büyük fayda sağlar. Çeşitlilik ve kapsayıcılığa önem veren şirketler, daha yenilikçi, üretken ve adil bir yapıya kavuşur. Araştırmalar, kapsayıcı şirketlerin çalışan bağlılığını ve yaratıcılığını artırdığını gösteriyor.
Sonuç
Lavanta tavan, görünmez ama güçlü bir bariyer. Ancak toplumsal farkındalığın artması, şirketlerin kapsayıcı politikalar geliştirmesi ve LGBTİ+ bireylerin dayanışması sayesinde bu bariyer her geçen gün daha fazla çatlıyor. Mor rengin kadın hareketini, lavantanın LGBTİ+ hareketini temsil ettiği bu mücadelede, eşitliğin ancak birlikte mümkün olduğu gerçeği önümüzde duruyor.
Kaynakça:
Human Rights Campaign. (2022). The Cost of the Closet and the Rewards of Inclusion. HRC Foundation.
Özbay, C., & Soydan, H. (2018). Türkiye’de LGBTİ+’ların Çalışma Yaşamında Karşılaştıkları Ayrımcılık. Toplum ve Bilim, 144, 53–78.
Catalyst. (2021). Why Diversity and Inclusion Matter: Quick Take. Catalyst.org.
Badgett, M. V. L. (2014). The Economic Case for LGBT Equality. Harvard Kennedy School.
Görsel kapak: mesele121.org
