Fransa, modern hukuk tarihinde devrim niteliğinde bir adım atarak “evlilikte cinsel ilişki zorunluluğunu” resmen kaldırdı. Bu karar, sadece hukuki bir metin değişikliği değil, kadınların kendi bedeni hakkında karar verme hakkının, evlilik cüzdanındaki imzadan çok daha üstün ve kutsal olduğunun tescilidir.
”Seks Borcu” kavramı tarihe karışıyor
Hukuk sisteminde geçmişten gelen ve “evlilik görevi” olarak adlandırılan bu yaklaşım, halk arasında “seks borcu” olarak nitelendiriliyordu. Fransa’nın yeni kararı, cinselliğin bir borç değil, yalnızca karşılıklı rızaya dayalı bir paylaşım olduğunu kesin bir dille yasalaştırdı.
Paylaşılan haber kaynaklarına göre, Fransız Medeni Kanunu’nda daha önce eşlerin “birlikte yaşama” yükümlülüğü, mahkemeler tarafından “cinsel birliktelik zorunluluğu” olarak yorumlanabiliyordu. Bu durum, eşlerden birinin ilişkiyi reddetmesi durumunda “kusurlu” sayılmasına ve tazminat ödemesine kadar varan mağduriyetler yaratıyordu.
Görsel Kaynağı: gazeteoksijen.com
Dönüm noktası: AİHM ve 2019 davası
Bu hukuki değişimin arkasında, 2019 yılında görülen ve büyük tartışma yaratan bir dava bulunuyor. O dönemde mahkeme, eşinin cinsel ilişki talebini uzun süre reddeden bir kadını kusurlu bularak erkeğin boşanma talebini kabul etmişti. Ancak kadın, bu kararı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) taşıyarak tarihi bir hukuk mücadelesi başlattı.
AİHM, geçtiğimiz yıl verdiği kararla Fransa yargısının bu yaklaşımını haksız buldu. Mahkeme, cinsel ilişkiyi reddetmenin bir boşanma gerekçesi yapılmasının insan haklarına ve bedensel özerkliğe aykırı olduğuna hükmetti. Bu karar, Fransız yargısında benzer “kusur” kararlarının verilmesinin önüne geçti ve bugünkü yasal değişikliğin önünü açan en güçlü dayanak oldu.
Fransa’dan Türkiye’ye: Rıza her yerde aynıdır
Fransa’nın bu adımı, özellikle kadın hakları mücadelesi veren mecralar için büyük bir kazanım. Bizim hukuk sistemimizde de evlilik içi cinsel saldırı suç olsa da boşanma davalarında “cinsel görevlerin ihmali” gibi kavramlar hâlâ karşımıza çıkabiliyor. Fransa’nın bu net tavrı, “Bedenim benimdir, rızam evlilikle devredilemez” diyen tüm kadınlar için evrensel bir örnek teşkil ediyor.
Dünyanın neresinde olursa olsun; hiçbir kadın, evli olduğu için istemediği bir birlikteliğe zorlanamaz. Bu yasa, rızanın sadece bir kelime değil, bir insan hakkı olduğunu bir kez daha kanıtlamış oldu.
Kaynak:
Fransa’dan tarihi adım! Evlilikte ‘cinsel ilişki zorunluluğu’ kaldırıldı – Son Dakika
Fransa Ulusal Meclisi – Medeni Kanun Düzenlemesi ve “Rıza” Hakkında Karar Tutanakları.
Kapak Görseli: bbc.com
