Polikistik Over Sendromu olarak bilinen ve uzun yıllardır “PKOS/PCOS” kısaltmasıyla kullanılan hastalığın adı, bilimsel çevrelerde “Poliendokrin Metabolik Over Sendromu (PMOS)” olarak yeniden tanımlanmaya başlandı. Türkçede yaklaşık olarak “Çoklu Endokrin ve Metabolik Over Sendromu” anlamına gelen bu terminolojik değişiklik, hastalığın biyolojik yapısına ilişkin tıbbi yaklaşımın dönüşümünü de yansıtıyor. Uzmanlara göre yeni tanım, sendromun yumurtalıklarda görülen yapısal değişimlerle sınırlı olmadığını; hormonal sistem, metabolizma, insülin direnci ve uzun vadeli sistemik sağlık etkileriyle birlikte değerlendirilmesi gereken çok boyutlu bir tablo olduğunu vurgulamayı amaçlıyor.
Görsel kaynak: jinekologankara.com
Neden değiştirildi?
“Polikistik” ifadesi uzmanlar tarafından bilimsel olarak yanıltıcı bulundu. Çünkü polikistik over denildiğinde birçok kişi, yumurtalıklarda gerçek kistler olduğunu, hastalığın yalnızca yumurtalıkla ilgili olduğunu, temel problemin “kist” olduğunu düşünüyordu. Oysa artık uzmanlara göre; PMOS’taki yapılar çoğu zaman gerçek kist değil, olgunlaşamamış küçük foliküllerdir. Ayrıca birçok hastada belirgin “kist görünümü” bile olmadığı görülüyor. Bu nedenle eski isim, hastalığın biyolojisini tam yansıtmıyor.
Tıp dergisi The Lancet’ın yayınladığı makaleye göre hastalık sadece yumurtalık hastalığı değil. Son 20 yıldaki araştırmalar PMOS’un: hormonal, metabolik, nöroendokrin, kardiyovasküler, psikolojik boyutları olan sistemik bir sendrom olduğunu gösterdi. Dolayısıyla meselenin adet düzensizliği, yumurtlama ve doğurganlıkla sınırlı kalmadığının; aynı zamanda insülin direnci, tip 2 diyabet riski, hipertansiyon, kolesterol bozukluğu, depresyon, anksiyete ve inflamasyon gibi çok daha geniş etkilerin söz konusu olduğunun kanıtına varıldı. Bu yüzden uzmanlar eski ismin hastalığı “fazla dar” anlattığını savundu.
PMOS’un değişikliği nasıl ortaya çıktı?
Metabolik etkileri merkeze alan PMOS’un isim değişikliği bir anda olmadı. Yaklaşık 14 yıllık uluslararası çalışma, binlerce hasta görüşü, onlarca bilimsel kuruluşun ortak çalışması sonucunda gerçekleşti. Bu sürece; endokrinologlar, jinekologlar, araştırmacılar, hasta dernekleri katıldı. Çalışmaların önemli kısmı The Lancet tıp dergisinde yayımlandı. Ancak yine de PMOS tamamen kabul edilmiş değil. Bilim dünyasında ciddi bir karar olan değişimin geçiş süreci devam ediyor. Uluslararası uzman grupları yeni ismi kabul etmiş olsa da tüm ülkelerde, tüm hastanelerde, tüm sağlık sistemlerinde hemen aynı anda kullanılmayacak. Kademeli geçişin 2028’e kadar sürmesi bekleniyor.
Hastalığın kendisi değişti mi?
Hastalık değişmedi. Değişen şey: Hastalığın bilimsel yorumu, sınıflandırılması, anlatılma biçimi. Beden aynı hastalığı yaşıyor; ancak tıp artık bunun: “yalnızca yumurtalıkta kist” meselesi olmadığını daha net kabul ediyor ve PMOS, tek başına doğurganlık problemi olarak görülmekten çıktı. Çok daha kapsamlı ve önemli boyutlara sahip olduğu ve daha çok önem verilmesi gereken bir hastalık olduğu bilim dünyası tarafından kabul edildi.
Kaynakça
Teede, H., et al., Khomami, M. B.Morman, R.Laven, J. S. E.Joham, A. E.Costello, M. F.Patil, M.Rees, D. A.Berry, L.Cree, M. G.Zhao, H.Norman, R. J.Dokras, A.Piltonen, T. (2026, May 12). Polyendocrine metabolic ovarian syndrome: International evidence-based consensus on renaming polycystic ovary syndrome. The Lancet.
French, M., (2026, May 13). PCOS is now PMOS: Doctors say name change will improve diagnosis, care. Healthline.
Endocrine Society. (2026, May 12). Polyendocrine metabolic ovarian syndrome: New name to improve diagnosis and care of condition affecting 170 million women worldwide.
Görsel kapak: kanal6haber.com
