Kick platformunda yayın yapan 21 yaşındaki trans kadın (Femboy – Transfem) Zeynep (aKaZeynep), cinsiyet uyum sürecinde karşılaştığı bürokratik engeller, politik baskılar ve transfobi nedeniyle yaşamına son verdi. Hak savunucuları, Zeynep’in ölümünün bireysel bir karar olmadığını, sağlık hakkı engellenen trans bireylerin maruz kaldığı “sistematik bir cinayet” olduğunu vurguluyor.
Zeynep, sosyal medya hesabından paylaştığı son mesajında derin bir tükenmişlik içinde olduğunu belirtti. “Mutluymuş gibi rol yapmaktan yoruldum” diyen Zeynep, mesajında ülkenin içinde bulunduğu siyasi ve ekonomik iklimin, toplumsal baskıların kendisini nefes alamaz hale getirdiğini ifade etti: “Ne dayanacak gücüm, ne geleceğe ne de yaşamaya dair bir umudum kaldı. Ne kadar çabalasam da her seferinde daha büyük bir engel çıkıyor.”
Sağlık hakkına bürokratik ve politik engeller
Zeynep’i bu tükenmişliğe sürükleyen sürecin arkasında, Türkiye’de trans bireylerin sağlık hizmetlerine ve cinsiyet uyum sürecine erişiminde son yıllarda giderek artan devlet kaynaklı engellemeler yatıyor.
Sosyal medya hesabından yaptığı cinsiyet uyum süreci hakkındaki paylaşımlarına göre Zeynep; 2 yıllık psikiyatrik takip sonucunda resmi olarak “cinsiyet disforisi” tanısı ve sağlık raporu almış olmasına rağmen, sistemli bir yıldırma politikasıyla karşılaştı. Akdeniz Üniversitesi hastanesine başvurduğunda asistan doktorların “Ergenlikte olur böyle şeyler” şeklindeki bilim dışı ve önyargılı tutumu nedeniyle işlemleri yapılmadı.
Süreç ilerlediğinde ise hastanelerin trans bireylere hormon reçetesi yazma yetkisinin idari kararlarla ellerinden alındığı ortaya çıktı.
Görsel Kaynağı: kick.com/akazeynep
“Aile Yılı” politikası ve uluslararası kılavuzlara aykırı kararlar
İddialara göre, 2025 yılında Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından 81 il valiliğine gönderilen “hizmete özel” bir yazıyla, “ilaçların suistimali” ve “Aile Yılı” politikaları gerekçe gösterilerek 21 yaş altı trans bireylere hormon ilacı reçete edilmesi fiilen yasaklandı.
Uluslararası tıp kılavuzlarının (WPATH SoC v8) hormon desteğini zorunlu bir sağlık hakkı olarak tanımlamasına ve Türk Medeni Kanunu’ndaki ameliyat sınırının 18 olmasına rağmen getirilen bu yasak, Zeynep gibi birçok trans gencin cinsiyet uyum sürecini engelledi. Kendi imkanlarıyla süreci yürütmeye çalışan trans bireyler; eczanelere getirilen stok bildirme zorunluluğu, reçetesiz satış yasakları ve yurt dışından ilaç getirmenin zorlaşmasıyla tamamen köşeye sıkıştırıldı.
Umutsuzluğa sürükleyen yasal düzenleme tartışmaları
Mevcut engellerin yanı sıra, kamuoyunda “11. Yargı Paketi” taslaklarında cinsiyet uyum süreci için alt yaş sınırının 25’e çıkarılacağının tartışılması, resmi geçiş sürecini tamamlamaya çalışan Zeynep’in son umutlarını da elinden aldı. Nitekim Zeynep, 20 yaşında zar zor cinsiyet uyum sürecine başlayabilmiş ancak resmi yollardan ilerleyememişti.
LGBTİ+ hak savunucuları ve trans topluluğu, Zeynep’in vefatının ardından şu gerçeğin altını çiziyor: Trans ölümleri politiktir. Temel sağlık hakkı elinden alınan, bürokrasiyle yıpratılan ve nefret politikalarıyla hedef gösterilen bireylerin ölümleri birer intihar değil, sistemin ve toplumun elbirliğiyle işlediği cinayetlerdir.
Zeynep, yaşamına son vermeden önce sosyal medya hesabından şu mesajı paylaştı:
“Yoruldum. Mutluymuş, iyiymiş gibi rol yapmaktan gerçekten yoruldum. Bakıp gülüp geçebilecek, yoluma öylece devam edebilecek birisi değilim. Kalbim hiçbir şeye dayanmıyor artık. Ne dayanacak gücüm, ne geleceğe ne de yaşamaya dair bir umudum kalmadı. Ne kadar çabalasam da, dayanıklı, güçlü olmaya çalışsam da her seferinde daha büyük bir engel çıkıyor. Bu ülke, insanlar, ekonomi, siyaset ne kadar uzak durmaya çalışsam da boğuyor ve nefes alamayacak dereceye geldim. Üzdüğüm, kırdığım varsa herkesten özür dilerim. Benim için buraya kadardı…”
Kaynak:
Postmodern, Instagram hesabı [@postmodeern]
Akazeynep, X hesabı [@aakaZeynep]
Kapak Görseli: kick.com/akazeynep
