Birçoğumuz Waris Dirie ismini Desert Flower filminden duymuşuzdur. Hâlâ izlemeyenleriniz varsa gerçek hayat hikayesini anlatan filmini izlemenizi öneririm.
Waris Dirie hayatı
Waris Dirie 1965 yılında Somali’de dünyaya geldi. Henüz 5 yaşındayken kadın sünnetine (FGM) maruz kaldı. 13 yaşına geldiğinde yaşlı bir adam ile evlendirilmek istendi ama bu evliliği kabul etmeyip yaşadığı yerden kaçtı. Bu zorlu kaçışta yollarda tacize uğramak, tecavüz teşebbüsü gibi bir kadının, kız çocuğunun yaşayabileceği en kötü anıları yaşamak zorunda kaldı. Somali’den Cibuti’ye yürüyerek ulaştı.
İlerleyen zamanlarda Londra’ya taşındı ve hizmetçilik yapmaya başladı. Bir gün İngiltere’de çocuk bakıcılığı yaparken akrabasının çocuğunu okula götürüp getirdiği sırada dünyaca ünlü fotoğrafçı Terence Donovan’ın güzelliğini fark etmesi ile modelliğe başladı.
Ancak Waris’in asıl büyük sınavı ve dönüşümü kendi bedeniyle barışma sürecinde saklıydı. Çocukken maruz kaldığı kadın sünneti (FGM) sebebiyle yaşadığı fiziksel ve ruhsal acılar, bir kız arkadaşının desteğiyle şifaya yöneldi. Utanç ve korkuyla kapısından iki kez döndüğü doktora bu defa kararlılıkla gitti ve geçirdiği operasyonla özgürlüğüne giden fiziksel adımı attı. Bu süreçte, bu uygulamanın bir gelenek değil, bir hak ihlali olduğunu yurt arkadaşıyla dertleşerek kavradı. Arkadaşı, ona bir kız kardeş sıcaklığıyla kucak açarak Waris’in bu travmayı aşmasında en büyük destekçisi oldu.
Görsel Kaynağı: cnnturk.com
Küresel bir ses: Aktivizm ve mücadele
Kadın sünneti gibi arkaik ve yıkıcı geleneklerin son bulması için kendini adayan Waris, 1997 yılında Birleşmiş Milletler (BM) Nüfus Fonu’nun Özel Elçisi olarak atandı. O dönemde Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, 130 milyondan fazla kadın bu şiddete maruz kalmıştı; Waris için bu sayılar sadece istatistik değil, birer parçalanmış hayattı.
Tarih 2009’u gösterdiğinde Kadınların Onuru ve Hakları için PPR Kurumsal Vakfı’nı kurdu. Berlin ajansı Heymann Brandt de Gelmini ile işbirliği yaparak “FGM’yi Hemen Durdurun” kampanyası yürüttü ve bu girişiminden “En İyi STK Sosyal Medya Kampanyası” ödülüne hak kazandı. Sadece bu kampanyada değil 2011’de Hamburg ajansı Jung von Matt ve çamaşır markası Mey ile iş birliği yaparak “Afrikalı Kadınlar İçin Birlikte” kampanyası gerçekleştirildi. Aldığı başka bir ödül de kadın haklarına olan bağlılığından dolayı Seul’de verilen Sunhak Barış Ödülü (2019) oldu.
Görsel Kaynağı: voaturkce.com
Her Şeye Rağmen İnsan Sevgisi Semineri: “Kadın ve erkek eşitliği çok önemli, hiçbir farkımız yok.“
Waris Dirie, Sabancı Vakfı’nın düzenlediği Her Şeye Rağmen İnsan Sevgisi Semineri’nde (2016) konuşmacı olarak katıldı ve konuşmasında:
‘’Kadın ve erkek eşitliği çok önemli, hiçbir farkımız yok. Aynı şekilde seviyoruz, aynı şekilde yaşıyoruz. Bu nedenle değişmek zorundayız, eşitliği sağlamak zorundayız. Bütün bu sorunların temelinde iki sebep var, umursamazlık ve eğitim eksikliği. Benim hayata geliş amacım da 200 milyon kadının hayatını etkileyen kadın sünnetiyle, erken yaşta zorla evliliklerle ve kadına karşı şiddetin her türlüsü ile savaşmak. Hayatın amacını unutuyoruz. Birlikte olmaya ve birbirimizi anlamaya ihtiyacımız var. Dünyayı ancak böyle değiştirebiliriz” dedi.
Görsel Kaynağı: vivobarefoot.com
Kız çocukları hâlâ risk altında
Waris Dirie’nin podyumlardan Birleşmiş Milletler kürsüsüne taşıdığı bu haklı mücadele üzerinden onlarca yıl geçmesine rağmen, dünya genelinde tablo hâlâ karanlığını koruyor.
UNFPA verilerine göre; yalnızca 2026 yılında yaklaşık 4,5 milyon kız çocuğu kadın genital mutilasyonu (kadın sünneti) riskiyle karşı karşıya. Bu rakam, sadece bir istatistik değil; hayalleri çalınma tehlikesiyle burun buruna olan, bedensel bütünlüğü tehdit edilen milyonlarca çocuk, milyonlarca gelecek demek.
Waris’in Somali çöllerinden yükselttiği ses, bugün dünyanın dört bir yanındaki “kız kardeşlerimiz” için bir umut meşalesi olmaya devam ediyor. Ancak bu meşalenin sönmemesi, sadece bireysel kahramanlıklarla değil, kolektif bir farkındalık ve kararlılıkla mümkün.
Kaynakça:
Tarihten Notlar, Instagram hesabı [@Tarihten_notlar]
Kadın genital mutilasyonu | Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu
Kapak Görseli: voiceofasean.com
