Alışılmışın dışında bir kadın ana karakter
Boş zamanlarımda izlemek için bir dizi ararken karşıma Şifacı Günceleri çıktı. Dizi yorumlarını incelerken “İlk defa bu kadar ne istediğini bilen bir kadın ana karakterle karşılaştım.” şeklinde başlayan yorum dikkatimi çekti. Şifacı Günceleri, yorumu yazan kişiyi epey etkilemiş olmalı ki puanlaması 10 üzerinden 10 olmuş.
Güçlü erkek ana karakterlerin yoğunlaştığı anime dünyasında, Frieren: Beyond Journey’s End serisinin uyarlamasının yakaladığı başarı, kadın ana karakterli serilerin uyarlanmasının önünü açmış olabilir. Çünkü yazarı Natsu Hyūga’nın 2011 yılında Wattpad benzeri bir web sitesi üzerinde başladığı hikayenin animeye ancak 2023 yılında uyarlanabilmesini başka türlü açıklayamıyorum.
Şifacı Günceleri için alışılmışın dışında diyorum çünkü ana karakter Maomao bilindik anime karakterlerine kıyasla çok daha sakin ve temkinli. Olaylara olabildiğince pratik yaklaşıyor. Kendi zevkleri ve hedefleri, insanlara olan yaklaşımında belirleyici. Birçok karakterde rastladığımız nedensiz iyi olma hali Maomao’da yok. Yaşadığı dünyada hayatta kalmak ve güvende olmak için elinden geleni yapan Maomao, kendi faydasına olmadığını düşündüğü meselelere karışmamayı tercih ediyor.
Şifacı Günceleri hikâyesine kısa bir bakış
Şifacı Günceleri animesinin hikâyesine de kısaca değinmekte fayda var. Ana karakter Maomao, İmparatorluk başkentinin (17-18. yüzyıl Qing hanedanlığından esinlenen hayali bir ülke) genelevlerin bulunduğu bölgesinde yaşayan bir eczacının üvey kızıdır. Burada babasıyla birlikte genelev bölgesinde ihtiyaç duyulan ilaçları hazırlar. Hikaye, ilaçlar için bitki toplamaya giden Maomao’nun kaçırılıp Arka Saray’a satılmasıyla başlar.
Arka Saray, Osmanlı saraylarındaki harem kısımlarına benzetilebilir. Aradaki en büyük fark, cariyelerin aileleri tarafından politik güç elde etmek için gönderilen kadınlardan oluşmasıdır. Maomao gibi satın alınan kadınlar ise saraydaki çeşitli görevleri yerine getirmekle mesuldür. Bu çalışanların belli bir maaşı vardır ancak paranın bir kısmı onları saraya satan kişilere gider.
Hikâyenin devamına dair, spoiler içermeyen kısa bir özet vermeye çalışayım. Başlarda olaylardan uzak kalarak saraydaki kontratını (iki yıl çalışması gerekir, sonsuza kadar sarayda kalmasını zorunlu tutan bir sistem yoktur.) sakince bitirip eve gitmek isteyen Maomao, kendini eczacılık tecrübelerini sık sık kullanması gereken olayların içinde bulur.
Şifacı Günceleri’nde kadınların konumu ve görünmeyen emek
Peki, bu etkileyici dizinin KadınKöy okuyucularıyla nasıl bir ilgisi var? Şifacı Günceleri’nde kadınların bir eşya gibi alınıp satıldığı, siyasi hedefler uğruna hediye olarak gönderildiği bir dünya çıkıyor karşımıza. Dizi boyunca ise bu kadınların maruz kaldıkları davranışlar nedeniyle yaşadıkları sorunlar ve bu sorunlara buldukları — zaman zaman tehlikeli — çözümlere tanıklık ederiz. En düşük rütbeli çalışandan imparatoriçe adaylarına kadar bütün kadınlar tehlikelerden ve entrikalardan paylarına düşeni alır.
Görsel kaynağı: typelish.com
Ailesi tarafından imparatora hediye edilen bir kadın, onun ilgisini kendinden uzak tutmak için hasta taklidi yapmak zorunda kalır. Genelevdeki en gözde kadın ise hamile kaldıktan sonra gözden düşer. Kabul ettiği müşteriler yüzünden çeşitli hastalıklara yakalanır. Tüm bu olaylar, dönemin kadınlar açısından ne kadar zor olduğunu açıkça göstermektedir.
Bilgiyle güçlenen kadınlar ve dayanışma
Şifa Günceleri hikayesinde bu sert ve tehlikeli dünyanın içinde ana karakter Maomao, saraydaki ve genelev bölgesindeki kadınların sorunlarına eczacılık becerileriyle çözümler üretir. Birçok kadının aksine okuma yazma bilen Maomao, saray kadınlarının başta okuma yazma olmak üzere çeşitli alanlarda eğitim almalarına ön ayak olur. Saray halkının sağlığına risk oluşturan sorunları tespit eder ve önlemler alır.
Saraydaki kadınların fiziksel görünüşleri ve konumları üzerinden değer görmeleri beklenirken Maomao’nun bilgisi ve emeği sessizce düzeni ayakta tutar. Hatta birçok olası ölümün önüne geçer ancak herhangi bir yetkisi olmadığından katkıları Arka Saray hekimine mâl edilir. Bu durum da bize, tarih boyunca kadın emeğinin nasıl görünmez kılındığını ama bir o kadar da hayati olduğunu hatırlatır.
Kadın emeği ve bilginin dönüştürücü gücü: Şifacı Günceleri
Maomao’nun bireysel bilgisi, zamanla saraydaki kadınlar arasında bir dayanışma zemini yaratır. Bu dayanışma, erkek egemen yapılarla başa çıkmak için kadınların sahip olduğu en güçlü araçlardan biri olarak karşımıza çıkar.
Görsel kaynağı: us.oricon-group.com
Maomao’nun hikayesi, bireysel olarak güçlenmenin, bilgi birikimiyle toplumsal sorunlara müdahale etmenin ve kadın emeğinin nasıl bir direnç aracına dönüşebileceğini gösterir. Geleneksel görevler ve sınırlar içinde sıkışıp kalmış kadın karakterlerin tersine, Maomao’nun bilgisi ve kararlılığı ona kendi yolunu çizme fırsatı tanır. Bu durum da diziyi sadece tarihi bir kurgu olmaktan çıkarıp kadınların yaşadıkları sistematik sorunlara ve bunlara karşı gelişen dayanışma ve direnişe dair anlamlı bir temsile dönüştürür.
Bugün hâlâ kadınların eğitim, sağlık, istihdam gibi alanlarda karşılaştığı engeller düşünüldüğünde, Maomao’nun hikayesi yalnızca bir dönem dizisi değil; aynı zamanda kadınların bilgiye erişiminin, kendi hayatları ve başkalarının yaşamları üzerindeki dönüştürücü etkisinin güçlü bir temsili olarak karşımıza çıkmaktadır.
