Türkiye’nin yükselen kız grubu Manifest hakkında 6 Eylül 2025’te Küçükçiftlik Park’ta verdiği konser sonrasında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından “hayasızca hareketler” ve “teşhircilik” suçlamalarıyla re’sen soruşturma açıldı.
Manifest hedef gösterildi
Altı kişilik genç kadınlardan oluşan Manifest grubu, Türkiye’de her yaştan geniş bir dinleyici kitlesine ulaşmış durumda. Şu anda “Manifestival” adıyla turnede olan grup, 6 Eylül’de Küçükçiftlik Park’ta yetişkin dinleyicilere özel bir konser verdi. Enerjik dansları ve sahne performanslarıyla dikkat çeken grup, son günlerde kıyafetleri ve sahne şovları nedeniyle eleştirilerin odağına yerleşmişti. Bu konserinde de aynı sebeplerden hedef gösterildi.
Soruşturma gerekçesi, konserde sahnelenen bazı performansların “toplumun genel ahlakını ihlal ettiği” yönündeki şikâyetler oldu. Ancak hukuki ve anayasal açıdan bu dayanağın tartışmalı olduğu belirtiliyor.
Hukukçulardan eleştiri: “Hukuk devleti ilkesine aykırılık”
Manifest’in konseri, mülki idareden alınan resmi izinle gerçekleştirildi. Etkinlik, güvenlik tedbirleri altında ve +18 yaş sınırıyla düzenlendi. Bu nedenle, yasal izinle gerçekleştirilen bir etkinliğin sonradan suç unsuru sayılması hukukçular tarafından çelişkili bulunuyor.
Hukukçular tarafından durum, şu ifadelerle açıklandı:
“Devletin izniyle gerçekleşen bir etkinliği sonradan ‘hayasızca hareketler’ veya ‘teşhircilik’ suçlamasıyla hedef almak, hukuk devleti ilkesine aykırıdır. Hukuk devleti, idarenin kendi kararlarında tutarlı olmasını ve öngörülebilir davranmasını zorunlu kılar” değerlendirmesi yapıldı. Ayrıca “Bu soruşturmadan bir şey çıkması mümkün değildir. Ancak bu tür kararların ‘iyi oldu’ denilerek onaylanması, yarın aynı durumun başka bir sanatçıya, yazara veya vatandaşa da uygulanabileceği ihtimalini doğurur.”
Görsel Kaynağı: anlatilaninotesi.com.tr
TCK 225. maddesi ve Manifest grubuna “hayasızca hareketler” suçu
Türk Ceza Kanunu’nun 225. maddesi, “hayasızca hareketler” suçunu düzenler. Maddeye göre bu suç, kamusal alanda toplumun genel ahlakını rencide eden davranışlar için uygulanır. Yargıtay içtihatları da suçun oluşabilmesi için eylemin aleniyet kazanması gerektiğini vurgular. Ancak Manifest konseri, biletli girişle düzenlenen ve +18 yaş sınırı olan bir etkinliktir. Katılımcılar kendi rızalarıyla konser alanında bulunmuştur. Bu nedenle “kamusal alan” tanımı tartışmalı hale gelmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, sanat ve ifade özgürlüğünü güvence altına alır:
- 26. madde: “Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.”
- 27. madde: “Herkes, bilim ve sanatı serbestçe öğrenme ve öğretme, açıklama, yayma ve bu alanlarda her türlü araştırma hakkına sahiptir.”
- 64. madde: “Devlet, sanat faaliyetlerini ve sanatçıyı korur. Sanat eserlerinin ve sanatçının korunması, değerlendirilmesi, desteklenmesi ve sanat sevgisinin yayılması için gerekli tedbirleri alır.”
Ayrıca Türkiye’nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10. maddesi de ifade özgürlüğünü güvence altına alır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne göre sanat eserleri, “şok edici, rahatsız edici veya provokatif” olsa dahi bu durum yasaklama gerekçesi olamaz. Müdahaleler ancak demokratik bir toplumda gerekli ve ölçülü olduğunda meşru kabul edilebilir.
Sanat ve medya dünyasından tepkiler
Soruşturma kararının sosyal medyada gündem olmasıyla birlikte çeşitli tepkiler geldi. Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, X hesabından yaptığı paylaşımda grup üyelerine dair “Manifest grubu denen bu ahlâksız-edepsiz-hayasız zebani kılıklı yaratıklar, bir daha bu teşhirciliği yapamayacak şekilde haklarında işlem yapılmalıdır.” ifadelerini kullanırken gazeteci Fulya Öztürk ise Manifest’i “çocuklara kötü örnek olmakla” eleştirdi.
Görsel Kaynağı: Oktay Saral, X hesabı [@oktay_saral]
Sanat dünyasından gelen destek mesajları ise öne çıktı. Şarkıcı Ceylan Ertem, “Bu memlekette her dakika ‘namus’ cinayeti işleniyor. Siz önce suça sürüklenmiş çocukları, çeteleri gündem edin! Bu genç kadınları değil” ifadelerini dile getirirken oyuncu Aybüke Pusat, “Demek ki doğru yoldasınız” paylaşımında bulundu. Şarkıcı Ezhel ise “Ülkede onca adaletsizlik, onca kötülük varken uğraştıkları şeye bak! Müziği, sanatı, eğlenceyi yok edemeyeceksiniz” ifadeleriyle gruba destek verdi.
Manifest konserine yönelik soruşturma, yalnızca bir müzik grubunu değil hukuk devletini, sanat ve ifade özgürlüğünü ilgilendiren daha geniş bir çerçevede değerlendiriliyor. Önümüzdeki süreçte savcılığın atacağı adımlar, Türkiye’de sanat ve ifade özgürlüğü sınırlarının yeniden gündeme getirilmesi açısından önem taşıyor.
Kaynak:
Postmodern, Instagram hesabı [postmodeern]
Solcu Gazete, Instagram hesabı [solcugazete]
Kapak Görseli: ensonhaber.com
