İnternette her gün binlerce yeni içerik üretiliyor. Peki bütün bu anlatıların içinde kimlerin sesi duyuluyor, kimlerin hikâyesi kayboluyor?
/Queer, toplumsal cinsiyet ve cinsellik çeşitliliğini farklı ülkeler ve kültürler üzerinden ele alan bir podcast, arşiv ve bilgi platformu. Sitenin amacı yalnızca queer hikâyeleri anlatmak değil; bu hikâyelerin onları yaşayan insanların kendi sözleriyle kaydedilmesini ve görünür olmasını sağlamak. Platform, farklı topluluklarla çalışarak sözlü tarihleri arşivlediğini ve bu hikâyeleri etik, eşitlikçi ve kapsayıcı biçimde paylaşmayı hedeflediğini belirtiyor.
Yerel bağlamlarda Queer deneyimler
Geleneksel tarih anlatılarında kadınların, queer bireylerin ve toplumun normlarına uymayan insanların deneyimleri çoğu zaman ya görünmez kalmış ya da başkalarının bakış açısından anlatılmıştır.
/Queer platformunun yaptığı ise bu anlatı düzenini tersine çevirmeye çalışmak: İnsanların kendi deneyimlerini kendi sesleriyle anlatabilecekleri bir alan oluşturmak. Sitenin farklı ülkelerden bölümler sunması da bu açıdan önemli. Amerika Birleşik Devletleri, Japonya, Endonezya, Birleşik Krallık ve İrlanda’nın ardından ikinci sezonda Malta, Türkiye, Güney Afrika ve Lesotho gibi farklı bağlamlara yöneliyor. Bu yaklaşım, “queer deneyim” diye tek ve evrensel bir hikâye olmadığını hatırlatıyor.
Queer olmak New York’ta başka, İstanbul’da başka, Lesotho’da başka anlamlara gelebilir. Sitedeki podcastin Türkiye bölümü bunun güzel bir örneği. Bölüm 22, yani “Ottomans to Turks: Understanding Homophobia in Contemporary Turkey”, Türkiye’deki homofobiyi tarihsel ve kültürel bağlam içerisinde ele alıyor. Bu bölümün sitede yer alması, Türkiye’yi yalnızca “homofobik bir ülke” gibi basit bir etiketle tanımlamak yerine, bugünkü toplumsal tutumların nasıl şekillendiğini anlamaya yönelik daha karmaşık bir tartışma alanı açıyor.
LGBTQ+ kapsayıcılığı ve danışmanlık hizmetleri
Sitedeki LGBTQ+ Resources sayfası ise; farklı ülkelerde LGBTQ+ bireylere yönelik destek, sağlık, hukuki danışmanlık, topluluk ve hak savunuculuğu hizmetleri sunan kuruluşları bir araya getiren bir kaynak rehberi.
Sayfada Türkiye için özellikle Kaos GL ve Lambdaistanbul gibi kuruluşlar yer alırken, Japonya, Malta, Güney Afrika, Birleşik Krallık, ABD ve uluslararası düzeyde de çeşitli kuruluşlara yönlendirmeler bulunuyor. Bu nedenle kaynak, LGBTQ+ bireylerin bulundukları bölgeye göre güvenilir destek ve topluluklara ulaşmasını kolaylaştıran pratik bir başlangıç noktası olarak değerlendirilebilir. Site ayrıca listenin kapsamlı olmadığını ve zaman içinde güncelleneceğini belirtiyor.
/Queer platformu aynı zamanda bağımsız bir eşitlik danışmanlığı olarak kurumlara eğitim, politika geliştirme ve kapsayıcılık alanlarında destek sunuyor. Hizmetler arasında insan hakları, LGBTQ+ refahı, ruh sağlığı, sosyal adalet, üreme hakları, queer tarihi ve trans ulusal kapsayıcılık gibi konularda seminer ve kısa eğitimler; mevcut çeşitlilik ve kapsayıcılık politikalarının değerlendirilmesi ve yeniden düzenlenmesi; koçluk ve mentorluk; toplantı, atölye ve müfredat geliştirme gibi teknik destekler bulunuyor. /Queer, bu çalışmalar aracılığıyla üniversitelerden özel şirketlere ve sivil toplum kuruluşlarına kadar farklı kurumların daha kapsayıcı ve sosyal açıdan bilinçli politikalar geliştirmesine katkı sağlamayı amaçlıyor.
Temsil sadece ekranda bir queer karakter görmek değildir. Temsil, bir insanın kendi deneyimini anlatabilmesi, tarihinin kayda geçirilmesi ve başkalarının onu yalnızca bir öteki olarak görmemesidir.
2026’da hâlâ “kimlerin hikâyeleri anlatılmaya değer?” sorusunu sormamız gerekiyorsa, /Queer gibi platformların varlığı bir lüks değil, bir ihtiyaçtır.
Kaynak:
- /Queer. (n.d.). /Queer: Podcast, transcripts, articles and queer justice resources.
- /Queer. (n.d.). Episode 22 – Ottomans to Turks: Understanding homophobia in contemporary Turkey.
- Williams, G. (2023). Ottomans to Turks – Understanding homophobia in contemporary Turkey [Audio podcast episode]. In /Queer.
